Vải acrylic là gì? Tìm hiểu quy trình đặc điểm của chất liệu acrylic

1. Khám phá về vải acrylic

1.1. Acrylic là gì?  

Vải acrylic là gì? Vải acrylic là một chất liệu được cấu thành từ sợi tổng hợp acrylic, có nguồn gốc là polymer Acrylonitrile. Thường được biết đến với tên gọi là vải len nhân tạo, được sử dụng để dệt thành vải hoặc kết hợp với các loại sợi khác để tạo ra các nhiều chất liệu đa dạng. Acrylic là một loại nhựa được làm từ acrylonitril, một hợp chất gốc dầu mỏ và thường được xử lý kết hợp với các hợp chất khác để cải thiện khả năng hấp thụ màu. Quy trình sản xuất vải acrylic tương tự như quy trình sản xuất vải polyamide (nylon) và polyester.

Như nhiều sợi tổng hợp khác, acrylic cũng được phát triển bởi tập đoàn Dupont, một công ty có uy tín trong ngành. Dupont đã sáng tạo sợi nylon nhằm thay thế lụa, sợi polyester nhằm thay thế cotton và sau đó tiếp tục nghiên cứu và phát triển sợi acrylic với mục tiêu thay thế len.

Sợi vải acrylic được biết đến là nằm trong nhóm vải nhân tạo, bên cạnh đó thì cũng có một loại vải nhân tạo phổ biến khác đó chính là vải rayon. Hãy cùng tìm hiểu thêm Chất liệu vải rayon là gì và cũng như là những ứng dụng HOÀN HẢO trong may mặc. 

1.2. Lịch sử ra đời và phát triển của sợi vải acrylic

Vải sợi acrylic được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1941 trong phòng thí nghiệm của Dupont. Trong quá trình nghiên cứu cải tiến sợi rayon, một nhà khoa học đã khám phá ra sợi vải acrylic. Ban đầu, sợi vải này được gọi là sợi A và sau đó được đặt tên thương hiệu là Orlon.

Dupont đã nghiên cứu sử dụng sợi acrylic như một phương án để có thể thay thế cho len. Tuy nhiên, họ đã gặp khó khăn trong việc nhuộm và kéo sợi. Ngay lúc đó thì sợi vải nylon và polyester đang phát triển và phổ biến mạnh mẽ, dẫn đến nhà sản xuất phải tạm ngừng việc phát triển tiếp sợi acrylic. Trong những năm 1950, sau khi vượt qua các trở ngại, Dupont tiếp tục nghiên cứu và sản xuất áo len từ sợi acrylic.

Tuy nhiên, vào những năm 1970, việc sử dụng loại vải acrylic để sản xuất bị hạn chế do sự gia tăng của phong trào bảo vệ môi trường và sự ưu tiên sử dụng các sản phẩm thân thiện, tái chế. Đặc biệt, đã có nhiều thông tin chỉ ra rằng quá trình sản xuất và thành phần của vải acrylic chứa các chất độc hại có thể gây ung thư. Khi đó, sản lượng sợi acrylic giảm và nhà sản xuất buộc phải xuất khẩu sang các nước châu Á và châu Phi để duy trì doanh thu. Ngày nay, vải acrylic được sản xuất chủ yếu tại các khu vực như Viễn Đông, Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ, Mexico và Nam Mỹ. Một số nhà sản xuất châu Âu vẫn tiếp tục sản xuất sợi acrylic, như Drolon, Montefibre, Fisipe.

Hiện nay loại vải cotton tici đang rất được mọi người ưa chuộng bởi những ưu điểm của chúng. Hãy cùng tìm hiểu xem Vải cotton tici là gì? Tính chất, ưu và nhược điểm của chất vải tici

1.3. Quy trình sản xuất ra sợi acrylic

Sau khi đã tìm hiểu về vải acrylic là gì thì tiếp theo sẽ khám phá ra quy trình sản xuất ra sợi vải này:

• Bước 1: Tạo sợi vải acrylic

Để sản xuất acrylic, quy trình bắt đầu bằng việc sử dụng polymer với hàm lượng chất monomer ít nhất là 85%. Chất này được đưa vào phản ứng trùng hợp gốc tự do để tạo ra sợi polymer. Sợi polymer sau đó được hòa tan trong các dung môi mạnh như DMF hoặc NaSCN.

Quá trình phản ứng sẽ tạo ra một hỗn hợp gel, sau đó được chuyển vào máy trộn có nhiều lỗ nhỏ, còn được gọi là máy quay sợi, để tạo thành sợi vải acrylic. Sợi gel này được đông đặc trong dung dịch dung môi, được gọi là quy trình kéo sợi ướt. Ngoài ra, cũng có quy trình kéo sợi khô tương tự, trong đó dung môi được làm bay hơi trong dòng không khí không có chất khác, tạo ra nhiệt độ cao giúp các sợi đông lại. Phương pháp sản xuất này được đánh giá là hiệu quả và thân thiện với môi trường, vì không yêu cầu sử dụng bất kỳ hóa chất nào khác.

• Bước 2: Quá trình kéo sợi vải acrylic

Sau quá trình rửa sạch, sợi acrylic được kéo dãn và căng ra thành những sợi mảnh, dài để sẵn sàng cho quá trình dệt thành vải acrylic. Quá trình rất cần thiết để có thể giúp giảm chi phí và tối ưu hiệu suất sản xuất.

• Bước 3: Thực hiện dệt vải acrylic

Sau khi thu hoạch, sợi vải acrylic chất lượng cao được cuộn thành ống và vận chuyển đến khu vực dệt. Các nhà sản xuất có thể bán sợi trực tiếp trên thị trường hoặc dệt chúng thành vải, sau đó áp dụng chúng trong các lĩnh vực sử dụng tương ứng. Ngoài ra, sản phẩm vải acrylic cuối cùng sẽ trải qua quy trình nhuộm và có thể được phủ chất chống cháy để giảm thiểu nguy cơ bị thương, mặc dù quy trình này có thể độc hại.

2. Ưu và nhược điểm của vải sợi acrylic

2.1. Ưu điểm

• Độ co giãn tuyệt vời

Với dự định ban đầu là thay thế sợi len, vải acrylic được sáng tạo với khả năng co giãn vượt trội hơn so với các chất liệu khác đang có trên thị trường. Điều này cho phép quần áo acrylic nhanh chóng trở lại hình dạng ban đầu sau một thời gian dài bị nhăn, đồng thời duy trì hình dạng mịn màng mà không bị nhăn. Tính linh hoạt và khả năng chống nhăn tuyệt vời này làm cho acrylic trở thành một vật liệu tuyệt vời để trang trí nội thất.

• Trọng lượng nhẹ, giữ ấm tốt

Với trọng lượng nhẹ, vải sợi acrylic cung cấp sự ấm áp tuyệt vời. Ngoài ra, sự kết hợp chặt chẽ trong thành phần của nó cũng mang lại khả năng cách nhiệt đáng kể, đặc biệt là trong môi trường lạnh. Điều này làm cho acrylic trở thành một sự thay thế tuyệt vời cho lông cừu.

• Dễ dàng nhuộm màu

So với sợi những loại vải tự nhiên, các sợi vải nhân tạo acrylic có khả năng nhuộm màu dễ dàng hơn. Nhờ vào tính năng này, nhà thiết kế có thể sáng tạo tự do và người tiêu dùng có nhiều sự lựa chọn màu sắc hơn khi sử dụng vải acrylic.

• Chịu được nhiệt tốt, nhanh khô

Khả năng thoát ẩm của vải acrylic là một trong những ưu điểm nổi bật, vượt trội so với nhiều chất liệu tổng hợp khác trên thị trường. Hơn nữa, vải acrylic cũng có khả năng chống tia cực tím và chịu được nhiệt độ cao và ánh nắng mặt trời một cách hiệu quả.

• Giá thành hợp lý

Mặc dù sở hữu những ưu điểm vượt trội và đáp ứng nhu cầu của khách hàng, vải acrylic vẫn có giá thành hấp dẫn, phù hợp với đa dạng nhiều tệp khách hàng. Ngoài ra, việc bảo quản và vệ sinh vải acrylic cũng rất dễ dàng, bạn có thể giặt bằng tay hoặc máy mà không lo ảnh hưởng đến chất lượng vải.

2.2. Nhược điểm

• Gây cảm giác khó chịu, nóng

Giống như các chất liệu vải nhân tạo khác, vải acrylic có xu hướng tạo cảm giác khó chịu và nóng, đặc biệt trong những ngày nóng nực. Điều này khác biệt so với sợi len tự nhiên mềm mại và mịn màng.

• Dễ bị giãn

Dù có độ bền cao, chất liệu vải acrylic dễ bị giãn nhanh chóng. Sau nhiều lần giặt máy, trang phục từ vải acrylic thường mất đi hình dạng ban đầu và có thể thay đổi kích thước so với khi mới mua.

• Ảnh hưởng bởi nhiệt độ cao

Khi tiếp xúc với nhiệt độ cao, vải acrylic có thể bị biến đổi màu sắc và chất lượng giảm. Do đó, khi sử dụng trang phục từ vải acrylic, cần đặc biệt chú ý để tránh ảnh hưởng đến chất lượng khi gặp nhiệt độ cao.

• Không bảo vệ và thân thiện với môi trường

Việc sử dụng vải acrylic vẫn gây tranh cãi về mặt môi trường. Quá trình sản xuất acrylic liên quan đến việc sử dụng hóa chất, gây tác động tiêu cực. Chỉ có 5% chất liệu acrylic có thể tái chế, dẫn đến việc phần lớn chất độc hại được thải ra môi trường. Hơn nữa, vải acrylic chủ yếu là nhựa không thể phân hủy sinh học, gây ra nhược điểm trong việc phân hủy môi trường.

• Dễ bị xù lông

Hầu như các loại vải acrylic đều được đánh giá là dễ bị xù lông trong quá trình sử dụng. Hiện tượng xù lông sẽ làm mất đi tính thẩm mỹ của trang phục sử dụng chất liệu này. Tuy nhiên, nhược điểm này có thể được khắc phục bằng cách cắt bỏ những sợi lông bị xù trên bề mặt vải.

3. Tìm hiểu và phân loại các loại vải acrylic

3.1. Acrylic

Vải sợi len acrylic được sử dụng ít nhất là 85% acrylonitril trong thành phần của chúng. 

3.2. Lastrile

Vải acrylic Lastrile, với sự kết hợp độc đáo giữa diene và acrylonitrile, là một chất liệu được sử dụng rộng rãi trên thị trường. Đặc biệt, khả năng co giãn và độ đàn hồi cao của nó là những đặc điểm nổi bật tương đương như acrylic 100%, đem lại sự linh hoạt và thoải mái cho các sản phẩm được làm từ chất liệu này.

3.3. Modacrylic

Modacrylic là một biến thể của sợi acrylic, có thành phần chủ yếu từ acrylonitrile và sử dụng thêm các polyme khác như vinylidene chloride trong quá trình sản xuất. Nhờ sự kết hợp này, chất vải modacrylic có đặc tính mềm mại, dẻo, chống nhăn và độ bền cao hơn so với acrylic thuần túy. Đáng chú ý, vải acrylic modacrylic còn có khả năng chống mài mòn và chống cháy tốt, làm cho nó trở thành lựa chọn phổ biến trong việc may trang phục hàng ngày với khả năng giữ form rất tốt.

3.4. Nitrile

Không giống như acrylic, nitrile là một chất liệu chủ yếu được tạo ra từ vinylidene chloride. Tuy chất liệu này đã trở nên phổ biến trên thị trường Mỹ trong những năm 1960, nhưng ở châu Á, vải acrylic nitrile đã được sử dụng rộng rãi từ trước thời điểm đó. Tuy nhiên, do khó nhuộm màu, nên nó không được phổ biến trên thị trường và ít người biết đến.

4. So sánh giữa vải acrylic và vải polyester

Vải acrylic và vải polyester đều là hai loại vải nhân tạo phổ biến hiện nay trên thị trường, vậy hãy cùng tìm hiểu về đặc tính giữa chúng:

• Về thành phần và tính năng

Cả hai chất liệu đều thuộc loại nhựa, tơ nhân tạo và vải tổng hợp, đồng thời cả hai đều không thấm dầu, vết bẩn và thấm nước. Tuy nhiên, khi nói đến khả năng cách điện, acrylic vượt trội hơn và do đó giữ ấm tốt hơn. Điều này giải thích tại sao vải acrylic thường được ưa chuộng trong mùa đông, trong khi polyester phù hợp với nhiều điều kiện thời tiết khác nhau nhờ tính linh hoạt của nó.

• Về độ bền

Cả hai loại vải đều có độ bền cao và khả năng chống vi khuẩn. Tuy nhiên, sợi acrylic dễ cháy hơn và ít chống lại mài mòn và tác động của hóa chất hơn so với vải polyester.

• Về sự bền vững

Vải polyester được coi là có tính bền vững tốt hơn và dễ tái chế. Trái lại, sợi acrylic mất khoảng 200 năm để phân hủy hoàn toàn. Quá trình phân hủy này cũng gây tranh cãi vì có tiềm năng gây tác động tiêu cực đến môi trường khi giải phóng độc tố và hóa chất vào môi trường.

5. Những ứng dụng phổ biến của vải acrylic

5.1. Sử dụng trong lĩnh vực thời trang

Vải acrylic đã góp phần quan trọng trong ngành công nghiệp may mặc từ khi nó xuất hiện. Đặc tính đàn hồi và khả năng giữ form dáng tốt khiến acrylic trở thành lựa chọn lý tưởng cho việc sản xuất trang phục thể thao như áo bóng chày, bóng rổ, và nhiều sản phẩm khác. Sợi acrylic, cùng với sự tương đồng với sợi len, đã được sử dụng rộng rãi trong ngành may mặc, bao gồm cả áo len, áo khoác nữ hiện đại và găng tay, đem lại sự thay thế hợp lý cho vải len với giá thành phải chăng.

5.2. Sử dụng trong nội thất phụ kiện trong nhà

Vải acrylic không chỉ được sử dụng cho trang phục may mặc mà còn có ứng dụng rộng trong lĩnh vực trang trí nội thất. Với đặc tính đa dạng và khả năng chống mài mòn, acrylic vải thường được sử dụng để làm rèm cửa, thảm trải sàn, bọc ghế sofa và nhiều sản phẩm trang trí nội thất khác. Với sự đa năng và tính thẩm mỹ cao, vải acrylic mang đến không chỉ sự tiện ích mà còn tạo điểm nhấn độc đáo cho không gian sống và làm việc của chúng ta.

5.3. Làm lều bạt ngoài trời

Với tính năng chống thấm nước xuất sắc, vải sợi acrylic là lựa chọn lý tưởng cho việc sản xuất lều trại và các vật dụng ngoài trời khác. Sự kháng nước của vải này giúp bảo vệ người dùng và tài sản khỏi sự tác động của mưa và ẩm ướt trong môi trường ngoài trời. Sự kết hợp giữa khả năng chống thấm và độ bền cao của vải acrylic làm cho nó trở thành vật liệu tuyệt vời để tạo ra các sản phẩm chống nước đáng tin cậy, bền bỉ và chất lượng cho các hoạt động dã ngoại, du lịch và các sự kiện ngoài trời khác.

6. Cách vệ sinh và bảo quản chất liệu vải acrylic

Để đảm bảo vải acrylic luôn duy trì sự bền đẹp trong quá trình sử dụng, có vài điểm cần lưu ý để vệ sinh và bảo quản đúng cách:

• Hãy sử dụng ấm khi giặt vải: Điều này giúp giảm tình trạng tích điện trên sợi vải. Bạn cũng nên sử dụng chất làm mềm vải khi giặt từ lần thứ ba trở đi.
• Hãy vắt nhẹ nhàng bằng tay sau khi giặt và sử dụng móc treo bằng nhựa hoặc không gỉ để phơi khô. Điều này giúp tránh tình trạng sợi vải bị kéo dãn và giữ cho trang phục giữ được form dáng ban đầu.
• Hãy chọn chế độ giặt vừa phải và sử dụng nước ấm nếu giặt máy. Đồng thời, cũng nên sử dụng chất làm mềm vải trong lần xả cuối cùng.
• Hạn chế sử dụng máy sấy khi làm khô trang phục từ vải acrylic, vì chất liệu này không chịu được nhiệt độ cao. Nếu không thể tránh được, hãy sử dụng mức nhiệt vừa phải và kiểm tra thường xuyên để đảm bảo không xảy ra tình trạng quá nhiệt.